?>Uw browser ondersteunt deze site niet, update alstublieft.

Blog

IJskoude kermis

Het is hartje zomer. De zon staat hoog aan de hemel. De Chardonnay maakt loom, de barbecue doet zijn werk, ik inhaleer de geur van geroosterd vlees.
Het waterskieën heeft me hongerig gemaakt, ik heb trek, ik geniet. Nog mooier: Rene die naast me zit, geniet. Dan opeens is het er: een wanhopige kreet, een dierlijk geluid dat door merg en been gaat. Het is Rene, ik zie een wesp op zijn lip, maar Rene kan niet bewegen en praten, Rene heeft ALS, voluit Amyotrofische Laterale Sclerose. Als de wesp hem in zijn mond steekt overlijdt hij. Dat besef maakt hem doodsbang. Zelfs met zijn weinig florissante levensvooruitzichten. De mooie man van weleer kan niets zelf, ook ademen niet. Schrijven wel ja, met zijn ogen bedient hij een toetsenbord. Maar verder? Niets. Ik zie zijn dunne benen, ze lijken geplastificeerd net als zijn gezicht. Zijn geest zit gevangen in zijn lijf, zijn lichaam is in handen van een rolstoel en zijn vrouw, familie en andere hulpverleners. Ja, hij kan net als ik zichtbaar genieten van het moment, dankbaar als hij is omdat ik hem en zijn gezin geholpen heb met het snoeien in zijn tuin. Als dank mag ik een dagje mee met zijn familie het water op. Ik schrik, ik zie de wanhoop en in een reflex verjaag ik de wesp. Ik kan m’n tranen nog net binnen houden, op de terugweg breek ik. Vijf maanden later, vijf jaar na de diagnose van de slopende ziekte, sterft hij alsnog. Het verhaal van Rene staat niet op zich. Nederland telt 1.500 ALS-patiënten. Jaarlijks komen er 500 bij en overlijdt eenzelfde aantal. Dankzij de Ice Bucket Challenge is er in een maand tijd 51.000 keer gedoneerd aan de Stichting ALS voor in totaal ruim een miljoen euro. Al die filmpjes op facebook van mensen die een emmer ijswater over zich heen (laten) gooien, je wordt er mee doodgegooid. Maar ALS staat nu wél op de kaart. Elke cent meer betekent weer een stap dichter bij de oplossing van deze tot nu toe gruwelijke ongeneeslijke spier- en zenuwziekte.
Toch doe ik niet mee aan de ijsemmer uitdaging. Ik kwam twintig jaar geleden al van een ijskoude kermis thuis.

Griekse yoghurt met honing

Het is ergens in 2008. De ontvangst is allerhartelijkst. Sakis Ouzounidis heeft zojuist in recordtempo op 440 m2 een restaurant met grand-café en een zestien kamers tellend hotel geopend. De naam is passend: Hotel Arnhem Centraal. De Griek kent zijn pappenheimers en ja, hij kan wel wat positieve publiciteit gebruiken. Voordat ik zijn succesverhaal opteken is er daarom eerst Griekse yoghurt met honing, een lekkernij naar mijn hart.
Sakis weet dat nog van vroeger.

We schrijven 1995 als ik hem voor het eerst ontmoet. Op de koffie bij Henk en Mientje van Café De Tol heeft de 36-jarige Sakis zojuist op een bierviltje zijn handtekening gezet: het pand is van hem. Hij handhaaft Café de Tol, verbouwt het wel, maar de vertrouwde biljarttafel blijft staan en er komen dartborden bij. Ernaast opent hij het Griekse specialiteitenrestaurant Mytilini, dat hij tot drie keer toe verbouwt. Duiven omarmt Sakis en zijn familie, de zaken lopen goed, ik verhaal er met regelmaat over. Terwijl iedereen denkt dat Sakis zijn schaapjes op het droge heeft, slaat hij zijn vleugels uit naar hartje Arnhem. Alles wat de horecaondernemer aanraakt verandert in goud. Dat vindt ook burgemeester Henk Zomerdijk van Duiven als Sakis Ouzounidis in 2008 wordt uitgeroepen tot ondernemer van het jaar in zijn gemeente. Ik citeer: ,,Hij is een man met lef die beslissingen durft te nemen ook als het over veel geld gaat.’’

Die lef heeft hij ontegenzeggelijk blijkt nu. Maar hoe snel hij heeft besloten om samen met zijn biljart- en boezemvriend Egon Derksen de belastingdienst voor twintig miljoen te tillen weet ik niet. Belastingambtenaar Egon geniet zoveel vertrouwen op zijn werk dat hij met regelmaat grote bedragen kan overmaken naar derden. Egon maakt het zaligmakende bedrag met zeven nullen over naar een rekening van een kennis van Sakis in Turkije en hij vertrekt zelf naar het beloofde land om de poet te verdelen en daarna te gaan leven als God in Turkije. Sakis blijft in Nederland, anders valt het op. In Turkije aangekomen komt Egon Derksen van een koude kermis thuis. Hij heeft geen toegang tot de rekening, hij is zelf beetgenomen door zijn partners in crime. Terug in Nederland pakt de politie hem op. Ook biljartbuddy Sakis wordt in de boeien geslagen. Het kan verkeren. Het duo wacht wellicht een jarenlange gevangenisstraf.

Misschien dat ik Sakis straks in de nor ga opzoeken. Dit verhaal zou toch een prachtige aanleiding kunnen zijn voor een boek of zelfs een film? Jarenlang wist hij zijn succes te vermarkten en droeg ik daar met positieve publiciteit een klein steentje aan bij. Dan mag ik toch op zijn minst wel de primeur hebben van de andere kant van de medaille? Ik vertrouw er maar niet op. Ik ben niet eens een boezemvriend. En van biljarten heb ik al helemaal geen kaas gegeten. De overheerlijke Griekse yoghurt met honing ten spijt.

Paradijs

Op de kop af vijf jaar geleden sprak ik Rob van de Kraats van Perfect Soul & Body en zijn partner Barbara de Bruin in hun woning in de wijk de Nieuweling in Duiven. Honderduit en geestdriftig vertelden ze over hun dromen en grootse plannen. Een jongen van schat ik zo’n twaalf jaar figureerde op de achtergrond. Hun droom heette Six Senses, dé plek waar spa, wellness, fitness, medische behandelingen, cosmetische en tandheelkundige ingrepen en plastische chirurgie samen moesten komen. Een paradijs op aarde, de tekeningen lagen op tafel, 19.000 m2 op bedrijventerrein Graafstaete, over iedere cm2 was nagedacht.

De insteek van mijn verhaal was de samenwerking tussen het toekomstige Six Senses met opleidingscentrum Rijn IJssel. Onder het motto ‘jonge mensen leid je samen op’ zagen beide partijen het helemaal zitten. De samenwerking kwam er niet, sterker nog het hele spa- en wellnessresort inclusief Balinese tuin en massages kwam niet van de grond. De oorspronkelijk tegensputterende provincie ging nog wél overstag, maar de financiering bleek een te groot obstakel. In 2011 bliezen Perfect Body & Soul en Volker Wessels de plannen af.

Rob en Barbara bleven geloven in hun dromen en idealen. Ze droomden van een prachtige vakantie op Bali. Net als Lorenzo, de zoon van Rob en Huub, de zoon van Barbara. Twee knullen met nog een hele toekomst voor zich. De hemel boven Oekraïne bleek een hel. Een raket van een medemens maakte patsboem een einde aan hun leven.
Dinsdagavond mocht ik foto’s maken van de stille tocht in hun woonplaats. Ter nagedachtenis aan Rob, Barbara, de twee jongens en de andere slachtoffers van vlucht MH17. De stilte en opkomst waren indrukwekkend. Nick, de oudste zoon van Barbara, was er ook. De jongen, die in één gruwelijke klap zijn moeder en broertje verloor, was geraakt door de verbondenheid van zoveel mensen in Duiven en de rest van Nederland liet hij voor Omroep Gelderland weten.

Het geloof geeft Nick troost. ,,Daar waar ze nu zijn, zijn ze veilig. Ik geloof dat ze nu goed zitten.” Zelf hoop ik dat ze op die plek hun dromen wél helemaal kunnen waarmaken. Zonder mensen die elkaar afslachten om grond, macht of godsdienst. Ik wil en ik kan het niet begrijpen. Net als het schipperen en balanceren tussen partijen en belangen. Het is niet mijn wereld, het was niet de wereld van Rob en Barbara en de andere passagiers van vlucht MH17 van Malaysia Airlines.
Geen paradijs op aarde, maar in de hemel. Wat zou dat mooi zijn voor Rob, Barbara, Lorenzo en Huub.

SONY DSC SONY DSC SONY DSC

Sport bedrijven

Het WK zit erop. De gouden bal ging naar de voetballer die drie keer overgaf in de finale en meer wandelde dan versnelde. De gouden hand ging naar een fantastische keeper, die in de wedstrijd van zijn leven na een ‘Schumachertje’ met rood van het veld gestuurd had moeten worden. Hoewel expert Hans van Breukelen er een andere mening op nahield. ,,Neuer ging volledig voor de bal en beschermde zichzelf, Toni Schumacher in 1982 niet.“ Alleen lullig dat er een tegenstander in de weg liep. De moeder van Gonzalo Higuain haalde opgelucht adem toen haar zoon weer opstond. Heel de wereld sprak vier jaar geleden schande over de karatetrap van Nigel de Jong. Wees gerust, ook De Jong ging voor de bal, Xabi Alonsi was alleen een sta-in-de-weg.

Over de grens of toch niet? Slim of uitgekookt? Het kan verkeren weet ook Arjen Robben. Marco van Basten versierde in 1988 een strafschop door het been van Jürgen Kohler te zoeken. Sterker nog, hij werd een nationale held. Arjen Robben, dé man van het toernooi, werd het mikpunt van spot na de domme actie van de toch ervaren Mexicaan Rafael Márquez. Zelfs Maradona schreeuwde moord en brand. Jawel, dezelfde man die in 1986 doelbewust met zijn hand scoorde op het WK en daarmee zijn land aan de wereldtitel hielp. Dat Robben nog meedeed was op zich al een wonder, hij overleefde in de 93 minuten ervoor drie aanslagen door tijdig op te springen.

Voetbal is een goede afspiegeling van het (bedrijfs)leven vinden Dennis van der Geest, Arnold Vanderlyde en dezelfde Hans van Breukelen. De eerste twee verdienen geld met het verkondigen van deze boodschap. Ik was er ooit bij. Met Van Breukelen had ik in 2010 een interview. Ik citeer: ,,Managen is topsport. De juiste instelling en werkplezier zijn bepalende factoren voor het gewenste resultaat. 
De rol van de manager is daarbij doorslaggevend.” Hij wees naar de man die Louis van Gaal gaat opvolgen. ,,Guus Hiddink is voor mij de grootste teambuilder aller tijden. Hij had het altijd over een familiair professioneel klimaat. Uit alle voetbalego’s kon hij als geen ander een eenheid smeden. Geloof me, als je 22 Romario’s hebt, is dat niet eenvoudig. Maar hij kon het: het creëren van het goede gevoel, maar wel de lat hoog leggen. Hij stak energie in zaken die je kunt beïnvloeden.” Louis van Gaal noemde het ‘het toeval uitsluiten.’

Mooie woorden. Dat belooft over twee jaar een mooie zomer. Succes gegarandeerd. Of toch niet? Natuurlijk, sport inspireert en vergelijkingen met het bedrijfsleven spreken tot de verbeelding. Maar niet meer dan dat. Je kunt het allemaal nog zo mooi bedenken, de bal blijft rond. Sport is een spel met winnaars en verliezers, duidelijke regels en een overzichtelijk aantal deelnemers. In het bedrijfsleven zijn winst en verlies relatieve begrippen, veranderen de regels voortdurend en lopen teamleden nog tijdens de wedstrijd over naar de ander. Een tikkeltje complexer dus. Duitsland had de finale gewoon kunnen verliezen als Neuer rood had gekregen. En wie weet hoever Mexico was gekomen als in het duel tegen Nederland de bal in de 94e minuut niet op de stip was gegaan. Wel of geen rood, een schwalbe of buitenspel, de scheidsrechter beslist. Geen Raad van Commissarissen die hem op dat moment terugfluit. Basta!

Bonus

Samen zitten we in het theehuis van het woonzorgcentrum. We drinken een colaatje. “Dat doe ik elke dag”, zegt Tineke. Ze is 58 en kerngezond, tot vorig jaar. Toen kreeg ze een herseninfarct. Alsof ze nog niet genoeg voor de kiezen had gehad. Op haar 32e weduwe met twee kleine kinderen, een pleegzoon die zich alleen bij haar thuisvoelde en nu dakloos is. “Ik heb geluk gehad, ik kan nog praten”, zegt ze. “En ik heb de mooiste kleindochter van de hele wereld.” Het glas cola is niet half leeg, maar half vol.
Ik kijk naar buiten. Tineke geniet. Van ons gesprek, van het leven. Hoe simpel kan levensgeluk zijn. Die vlieger gaat niet voor iedereen op.
De graaicultuur floreert. Inhalige topmannen van banken en bedrijven kennen zichzelf niet alleen riante salarissen toe, maar strijken ook torenhoge bonussen op. Aandeelhouders en commissarissen kijken ondertussen even de andere kant op. Want met klokkenluiders loopt het zelden goed af.
‘ABN Amro verhoogt de salarissen van topmanagers met twintig procent’ kopt de krant. Als reactie op het door de minister van Financiën ingestelde bonusplafond van twintig procent. Wie houdt wie voor de gek? ABN Amro is niet de enige. De Rabobank verhoogde begin dit jaar de vaste salarissen van de top met dertien procent om het afschaffen van bonussen, oplopend tot veertig procent, te compenseren.
Ondertussen vliegt de ene na de andere werknemer eruit en moet een zzp’er of mkb’er smeken om een hypotheek of krediet.
Sociale rechtvaardigheid, het is ver te zoeken.
Maar mijn dag kan niet meer stuk.
Het gesprek met Tineke. Dat was mijn bonus van vandaag.

‘Hard werken én hard genieten’

Ik ben niet in de voetsporen van mijn ouders getreden. Ik stak niet in het keurslijf van een ambtenaar en ik heb liever een pen dan een stofzuiger in de hand. En wat zo leuk is, als tekstschrijver kom je nog eens ergens. Bij een BN’er, lokale coryfeeën of gewoon bij Truus op de hoek. Afgelopen weken was ik op bezoek bij negen familiebedrijven in de Liemers. Het resultaat lees je vandaag in de special ‘Aan tafel bij familiebedrijven in de Liemers’, die bij 36.800 gezinnen in de regio op de deurmat is gevallen. Een prachtige bijlage bij de Liemers Lantaren met vijftien zakelijke, maar ook persoonlijke portretten.

Altijd de hete adem van papa, mama, broer of zus in de nek, niet iedereen wordt daar een vrolijk mens en een succesvol ondernemer van. Toch zijn familiebedrijven dé stabiele factor in de economie. Opmerkelijk waren de overeenkomsten. De trots op hun vakmanschap en de naam van het bedrijf, de stabiele en sociale bedrijfscultuur, het familiegevoel strekt zich verder uit dan de familie zelf. Medewerkers zijn opvallend honkvast. De behoefte om te cashen is minder, winst wordt zoveel mogelijk in het bedrijf gestoken, continuïteit staat voorop. Als het even wat minder gaat, dan maar een jaartje een lagere winst. Overal was de ontvangst even hartelijk.

Toch is het niet altijd hosanna in bedrijven waar opa en oma nog in een lijst aan de muur hangen. Het is echt heel veel uren maken, privéleven en zakelijke beslommeringen lopen soms naadloos in elkaar over. Vader Martin en zoon Martijn Wieleman van het gelijknamige zalencentrum in Westervoort verwoordden hun leven treffend: ,,Ons motto is ‘hard werken én hard genieten’. Dat laatste doen we ook in het bedrijf.”
Ik sluit me daar als zzp’er helemaal bij aan.

Lintjesregen 2014

De regen komt met bakken uit de hemel. Daar zitten deze keer heel wat koninklijke lintjes bij, 3.152 om precies te zijn. Mannen en vrouwen die zich verdienstelijk hebben gemaakt voor de samenleving. Elk jaar zet ik enkele gelukvogels op de foto. Tenminste zo kijken ze, heel gelukkig. Met in hun kielzog partner, kinderen en kleinkinderen, al even geëmotioneerd.

Ik zou me knap opgelaten voelen, nee zover zou ik het niet laten komen. Wie op 27 april naar het gemeentehuis wordt gelokt met een lullige smoes, weet dat hij de klos is. Ik zou er niet intuinen. Nou is daar niet veel reden toe. Wat anderen ook verzinnen of beweren, ik ben van onbesproken gedrag, dát wel. Dat is een absolute voorwaarde. Maar voor de rest?

Ik ben tien jaar secretaris geweest van de Dorpsraad Babberich, nu coach ik het handbalteam van mijn dochter en ik werk al zestien jaar als freelance tekstschrijver. Werken voor je geld en vrijwilligerswerk. Allemaal vanzelfsprekende zaken. Tenminste voor mij. Ik laat mijn ogen glijden over het lijstje van 2014. Paul Haenen zit er bij. Stemacteur van Bert en Grover, echt een wezenlijke bijdrage aan de maatschappij. En Martin Gaus. Ik ken grotere dierenvrienden en fijnere stemgeluiden. Daar komt Penney de Jager voorbij dansen.
In de jaren zeventig bracht ze in TopPop menig puberhart op hol met haar bewegingen. Presentator Ad Visser presteerde jaren later hetzelfde met andere bewegingen, maar voor zover ik weet heeft hij nog geen lintje. Misschien dat Penney daar voor kan zorgen. Want je mag jezelf niet voordragen, als je het echt graag wilt en gek bent met jezelf, dan is het handig als je een netwerk hebt. Kun je achter de coulissen, in de wandelgangen of op een verjaardagsfeestje zelf de argumenten aandragen.

Ik gun iedereen het beste, maar van mij mogen al die lintjestoestanden de prullenbak in. Willekeur, status en vriendjespolitiek, dat wil je toch niet? Daarin sta ik niet alleen. Kunstenaar Riet Mooren uit Zevenaar kreeg in 2008 de Burgemeester van Bastelaarprijs uitgereikt vanwege haar bijdrage aan het culturele leven in haar woonplaats. ,,Als ik op mijn leeftijd nog erkenning moet krijgen, dat zou toch zielig zijn?” sprak ze. Ze ging toch naar het gemeentehuis, zij het niet hossend, maar ingetogen. ,,Er is al zoveel strijd in deze wereld, dus ik zie het maar als een stuk waardering.”’

Riet heeft een groot voordeel. De onderscheiding is helemaal van haarzelf. Een koninklijke onderscheiding mag niet mee de kist in, het lintje blijft van de staat voor eventueel hergebruik. Je zult het ding maar kwijt zijn als de decorandus is overleden. Staat daar een boete op? Nog erger: straks krijg ik het lintje van Penney de Jager. Eerlijk gezegd heb ik er meer recht op.

Welkom to the real world

Spin in het web, duizendpoot, de arbeidzame wereld kent heel wat creaties, ik ken ze, ik kom ze dagelijks tegen. Managers die na een dag cursus inclusief diner en lunch een HBO-opleiding aan hun CV toevoegen. Zonder met de ogen te knipperen. Mannen die zich communicator noemen en ondertussen roepen dat ze een open huwelijk hebben waar hun vrouw geen weet van heeft. En in de praktijk de daad bij het woord voegen.
Dat inhoudsloze, ontwijkende gebrabbel.
,,We kunnen u geen hypotheek verstrekken, maar we leven wel met u mee”(hoe dan?).
,,We moeten keuzes maken, keuzes als het gaat om woningbouw” (welke keuzes dan?).
,,Een goed standpunt, dat nemen we mee” (achter op de fiets?).
Het buitensporige gebruik van de lijdende vorm.
,,Daar wordt naar gekeken” (door wie?).
En dan heb je nog de bruggenbouwers. Technisch nul geschoold, maar ja, ze zijn wel in staat iedereen bij elkaar te kunnen brengen, ze hebben het gevoel voor de juiste verhoudingen. Verhoudingen, juist ja. Ondertussen hoppen ze van het ene mislukte project naar het andere, waar ze verrassend genoeg vaak weer dezelfde mensen tegenkomen. De ene hand wast de andere. Ze hadden beter bakker kunnen worden om lucht te verkopen.
Oh ja, die was ik nog vergeten. Het gebruik van dure woorden en too much Engels. Ik hoorde het vorige week een manager zeggen: ,,Als er sprake is van commitment, dan brengen we best of both worlds bij elkaar.” Welkom to ‘the real world’ waarin een productiemedewerker een supply chain assistent is geworden, een schoonmaakster een interieurverzorgster en een hoer een prostituee. Dikdoenerij om niets.
Ik was gisteren bij burgemeester Mark Slinkman van Rijnwaarden op bezoek voor een interview. Hij kan nu zeggen dat hij schrijver is. Sterker nog, hij is het ook. Zijn boek ‘Wij zijn hier maar alleen’ komt op 1 mei uit. Een papieren eerbetoon aan de familie Northeimer: pa, ma en de kleine Harry. Doodgewone mensen uit Tolkamer van joodse afkomst. In de Tweede Wereldoorlog omgekomen in Auschwitz. Een pakkend relaas over het leven toen. ,,We zijn hier maar alleen, ze zullen ons vergeten,” zei David Wertheimer altijd. Maar ze vergaten hen niet. Een levensecht verhaal dat je naar de keel grijpt. Niets geen grootspraak.
Zo kan het ook.